राप्ती पोष्ट
घोराही, जेठ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय दाङले चालु आर्थिक वर्ष २०८२÷०८३ को हालसम्म अपराध नियन्त्रण, लागूऔषध नियन्त्रण, ट्राफिक व्यवस्थापन, सामुदायिक सुरक्षा तथा महिला–बालबालिका संरक्षणका क्षेत्रमा उल्लेख्य गतिविधि गरेको जनाएको छ । बिहीबार जिल्ला प्रहरी कार्यालय दाङमा आयोजित पत्रकार भेटघाट कार्यक्रममा वैशाख महिनासहित चालु आर्थिक वर्षको प्रगति विवरण सार्वजनिक गर्दै प्रहरीले फरार प्रतिवादी पक्राउदेखि लागूऔषध नियन्त्रण, अवैध उत्खनन् रोकथाम, घरेलु हिंसा व्यवस्थापन र समुदाय–प्रहरी साझेदारी कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाइएको जानकारी दिएको हो ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय दाङका प्रवक्ता तथा प्रहरी नायव उपरिक्षक रेशम बोहराका अनुसार वैशाख महिनामा मात्रै विभिन्न अदालतबाट फैसला भई फरार रहेका ६३ जना प्रतिवादी पक्राउ परेका छन् । पक्राउ परेकामध्ये पाँच जना १० वर्षपछि, पाँच जना पाँच वर्षपछि र ५३ जना पाँच वर्षभन्दा कम अवधिका फरार प्रतिवादी रहेका छन् । उनीहरूबाट १७ वर्ष ९ महिना १७ दिन कैद तथा तीन लाख ९२ हजार २३४ रुपैयाँ जरिवाना असुल गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।
यस अवधिमा जिल्लाभर १०३ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन् भने २४ वटा मुद्दा फछ्र्योट भएका छन् । हाल ७९ वटा मुद्दा अनुसन्धान तथा कारवाहीको प्रक्रियामा रहेका छन् । सबैभन्दा बढी १९ वटा झुण्डिएर आत्महत्या सम्बन्धी, १४ वटा लागूऔषध, १३ वटा भवितव्य ज्यान तथा १० वटा बैंकिङ कसुरका मुद्दा दर्ता भएका छन् । जवरजस्ती करणी, सवारी ज्यान, चोरी, अभद्र व्यवहारलगायतका मुद्दाहरू पनि उल्लेख्य संख्यामा दर्ता भएका छन् ।
लागूऔषध नियन्त्रणतर्फ दाङ प्रहरीले चालु आर्थिक वर्षमा तीव्र कारवाही अघि बढाएको जनाएको छ । हालसम्म ९१ वटा लागूऔषध सम्बन्धी मुद्दा दर्ता भएका छन् भने १७७ जना अभियुक्त पक्राउ परेका छन् । प्रहरीले ३५० ग्राम ९६८ मिलिग्राम ब्राउन सुगर, ११ केजी २८८ ग्राम चरेश, दुई केजीभन्दा बढी गाँजा तथा दुई हजार ८७८ वटा नाइट्राजेपाम ट्याब्लेट बरामद गरेको जनाएको छ । वैशाख महिनामा मात्रै १०५ ग्रामभन्दा बढी ब्राउन सुगर र ८९५ ग्राम चरेशसहित ३० जना पक्राउ परेका छन् । प्रहरीले लागूऔषध प्रयोग तथा ओसारपसार नियन्त्रणका लागि विद्यालय, समुदाय तथा स्थानीय तहसँग सहकार्य गरी सचेतनामूलक कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरिरहेको जनाएको छ ।
सार्वजनिक गरिएको तथ्यांकअनुसार जिल्लामा आत्महत्याका घटनाले पनि चिन्ता बढाएको देखिन्छ । वैशाख महिनामा मात्रै २१ वटा आत्महत्या सम्बन्धी घटना दर्ता भएका छन् । झुण्डिएर आत्महत्या गर्नेको संख्या १९ रहेको छ भने विष सेवन गरी आत्महत्या गर्ने घटना दुई वटा छन् । आत्महत्या गर्नेहरूमध्ये १८ वर्षमुनिका चार जना, १९ देखि २५ वर्ष उमेर समूहका पाँच जना तथा २६ देखि ३५ वर्ष उमेर समूहका तीन जना रहेका छन् । लिङ्गका आधारमा हेर्दा १७ पुरुष र दुई जना महिला रहेका छन् । मानसिक स्वास्थ्य, पारिवारिक तनाव तथा सामाजिक समस्याका कारण यस्ता घटनामा वृद्धि भएको हुनसक्ने प्रहरीको अनुमान छ ।
प्रहरीले अवैध नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् तथा वन पैदावार ओसारपसार नियन्त्रणमा पनि कडाइ गरेको जनाएको छ । चालु आर्थिक वर्षमा मात्रै अवैध उत्खनन् तथा भन्सार छली सम्बन्धी कारवाहीबाट एक करोड ६२ लाख ७२ हजार चार सय ३८ रुपैयाँ बराबरको अवैध सामान नियन्त्रणमा लिइएको छ । ६ वटा जेसीभी, १६ टिप्पर र १४० वटा ट्याक्टर नियन्त्रणमा लिएर ४३ लाख ११ हजार २५५ रुपैयाँ राजश्व संकलन गरिएको प्रहरीले जनाएको छ । त्यसैगरी ५८६ दशमलव ८१ क्युफिट अवैध काठ बरामद गरिएको छ, जसको मूल्य एक करोड २७ लाख ३२ हजार १६७ रुपैयाँ बराबर रहेको जनाइएको छ । वैशाख महिनामा मात्रै १९० दशमलव ३२ क्युफिट अवैध काठ बरामद गरी ३५ लाख ८७ हजार ५५० रुपैयाँ बराबरको राजश्व संकलन गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।
ट्राफिक व्यवस्थापनतर्फ पनि दाङ प्रहरीले सक्रियता बढाएको देखिएको छ । चालु आर्थिक वर्षको हालसम्म ११ हजार ६५३ वटा सवारी साधनमाथि कारवाही गरिएको छ । यसबाट एक करोड २१ लाख १४ हजार रुपैयाँभन्दा बढी राजश्व संकलन भएको प्रहरीले जनाएको छ । वैशाख महिनामा मात्रै एक हजार ५७५ वटा सवारी साधन कारवाहीमा परेका छन्, जसबाट १५ लाख ५३ हजार ५०० रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको छ । ट्राफिक दुर्घटनामा हालसम्म ३०२ वटा दुर्घटना हुँदा ६३ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५३१ जना घाइते भएका छन् । वैशाख महिनामा मात्रै ३४ वटा दुर्घटना हुँदा १० जनाको मृत्यु र ८४ जना घाइते भएको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको छ । सवारी दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि प्रहरीले सचेतनामूलक कार्यक्रम, ट्राफिक चेकिङ र विद्यालयस्तरीय अभियान सञ्चालन गरिरहेको जनाएको छ ।
सामुदायिक प्रहरी साझेदारी कार्यक्रमअन्तर्गत जिल्लाभर १७९ वटा कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ, जसबाट नौ हजार ३१ जना लाभान्वित भएका छन् । लागूऔषध विरुद्ध सचेतना, सवारी दुर्घटना न्यूनीकरण, विद्यालय सम्पर्क कार्यक्रम, महिला तथा बालबालिका विरुद्ध हुने अपराध नियन्त्रण तथा समुदाय सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको प्रहरीले जनाएको छ । यसका अतिरिक्त “प्रहरी खबर” नामक साप्ताहिक रेडियो कार्यक्रम रेडियो स्वर्गद्वारी एफएम र रेडियो बंगलाचुलीमार्फत प्रसारण भइरहेको जानकारी पनि दिइएको छ । प्रहरीमा प्रविधिको प्रयोग बढाउँदै मोबाइल एपमार्फत उजुरी दर्ता गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको जनाइएको छ ।
महिला तथा बालबालिका सम्बन्धी उजुरीको संख्या पनि उल्लेख्य देखिएको छ । हालसम्म १३६ वटा महिला तथा बालबालिका सम्बन्धी उजुरी दर्ता भएका छन्, जसमध्ये १३२ वटा मिलापत्रमार्फत समाधान गरिएको छ भने चार वटा बाँकी रहेका छन् । घरेलु हिंसा सम्बन्धी चालु आर्थिक वर्षमा १५० निवेदन परेका छन्, जसमध्ये ११६ वटा मिलापत्र भएका छन् भने २७ वटा सम्बन्ध विच्छेदका लागि अदालत गएका छन् । घोराही उपमहानगरपालिकाबाट सबैभन्दा बढी ३१ वटा घरेलु हिंसाका उजुरी परेका छन् भने तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाबाट २९ वटा उजुरी दर्ता भएका छन् ।
हराएका महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक खोजतलासमा पनि प्रहरीले सक्रियता देखाएको जनाएको छ । चालु आर्थिक वर्षमा ६१५ जना हराएको निवेदन प्राप्त भएकामा ६०८ जना फेला पारिएको प्रहरीले जनाएको छ । हाल सात जना अझै फेला पर्न बाँकी रहेका छन् । हराएकामध्ये महिला, बालिका र बालकको संख्या बढी रहेको तथ्यांकले देखाएको छ ।
जिल्लामा राजनीतिक गतिविधिहरू खासै नभएको प्रहरीले जनाएको छ । वैशाख महिनामा तीन वटा शान्ति ¥याली, छ वटा विरोध कार्यक्रम, सात वटा ज्ञापनपत्र बुझाउने कार्यक्रम तथा एक वटा कोणसभा सम्पन्न भएको प्रहरीले जनाएको छ । यस्ता गतिविधिलाई शान्तिपूर्ण र व्यवस्थित बनाउन सुरक्षा व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाइएको प्रहरीको भनाइ छ ।
प्रहरीले आफ्ना कर्मचारीहरूको मनोबल अभिवृद्धिका लागि पनि विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको जनाएको छ । “नेचर वाक”, योग कार्यक्रम, सामूहिक भोजन, जन्मदिन मनाउने, गुनासो व्यवस्थापन तथा सरुवा भएर जाने र आउने प्रहरी कर्मचारीलाई सम्मान तथा अभिमुखीकरण गर्ने कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको जानकारी दिइएको छ । प्रहरी संगठनभित्र आपसी सद्भाव, मानसिक स्वास्थ्य र सहकार्यको भावना विकास गर्न यस्ता कार्यक्रम प्रभावकारी बन्दै गएको प्रहरीको दाबी छ । पत्रकार भेटघाट कार्यक्रममा जिल्लाको शान्ति सुरक्षा, अपराध अनुसन्धान, सुशासन र नागरिकमैत्री सेवा प्रवाहलाई अझ प्रभावकारी बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको थियो । जिल्ला प्रशासन कार्यालय, अदालत, सरकारी वकिल कार्यालय, स्थानीय तह, सञ्चारकर्मी तथा सरोकारवाला निकायसँगको सहकार्यलाई थप मजबुत बनाउँदै जिल्लामा सुरक्षा व्यवस्थापन प्रभावकारी बनाइने प्रहरी नायव उपरिक्षक बोहराले बताउनुभयो । उहाँले नागरिकको सहयोगले मात्रै प्रहरी सफल हुने भन्दै सहयोगका लागि अपिल गर्नुभयो ।
