राप्ती पोष्ट
घोराही, १ असार । दाङको मौलिक खानाको संरक्षण, प्रवद्र्धन तथा पर्यटन विकासमा टेवा पु¥याउने उद्देश्यले दाङ देउखुरी होटेल व्यवसायी समितिले एकदिने रैथाने खाना महोत्सव आयोजना गर्ने भएको छ । समितिको ३२ औँ स्थापना दिवसको अवसर पारेर आगामी भोली अर्थात असार ३ गते घोराही उपमहानगरपालिका–१५ स्थित कर्मचारी मिलन केन्द्रमा महोत्सव आयोजना गर्न लागिएको हो ।
महोत्सवको तयारीबारे जानकारी दिन घोराहीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा आयोजकले दाङमा बसोबास गर्ने विभिन्न जातजातिका परम्परागत तथा रैथाने खानालाई एकै थलोमा प्रस्तुत गरिने जानकारी दिइउका थियो । महोत्सवमार्फत स्थानीय खानाको महत्व उजागर गर्नुका साथै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई आकर्षित गर्ने लक्ष्य राखिएको समितिको भनाइ छ ।
दाङ देउखुरी होटेल व्यवसायी समितिका अध्यक्ष ईश्वर बुढाले पछिल्लो समय आधुनिक तथा विदेशी खानाप्रतिको आकर्षण बढ्दै जाँदा नेपाली मौलिक परिकार ओझेलमा पर्दै गएको बताउनुभयो । यस्ता रैथाने खानाको संरक्षण र प्रवद्र्धनका लागि महोत्सव आयोजना गर्न लागिएको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
‘हाम्रा गाउँघरमा पाइने परम्परागत खानाका परिकार स्वादिष्ट मात्र होइन, स्वास्थ्यका दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण छन् ।’ अध्यक्ष बुढाले भन्नुभयो, ‘ती परिकारलाई नयाँ पुस्तासमक्ष चिनाउने र पर्यटनसँग जोड्ने उद्देश्यले खाना महोत्सव आयोजना गरेका हौँ ।’
उहाँका अनुसार महोत्सवमा विशेषगरी नेवार, थकाली, मगर तथा थारु समुदायका परम्परागत खानाका परिकारहरूको प्रदर्शनी गरिनेछ । ती समुदायको संस्कार, संस्कृति र जीवनशैलीसँग जोडिएका खानाका परिकारलाई अवलोकनकर्ताले प्रत्यक्ष अवलोकन गर्न पाउनेछन् । साथै महोत्सवमा आउने आगन्तुकलाई ती परिकारको स्वाद चखाउने व्यवस्था समेत गरिने जनाइएको छ ।
दाङ जिल्लामा विभिन्न जातजाति र समुदायको बसोबास रहेको छ । प्रत्येक समुदायको आफ्नै मौलिक खानपान संस्कृति रहेको भए पनि तीमध्ये धेरै परिकार अहिले लोप हुने अवस्थामा पुगेका छन् । महोत्सवले यस्ता खानालाई पुनः चर्चामा ल्याउने र तिनको संरक्षणमा सहयोग पुग्ने विश्वास आयोजकको छ ।
पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै समितिका पदाधिकारीहरूले रैथाने खानाले स्थानीय उत्पादनको उपयोग बढाउने, किसानलाई प्रत्यक्ष लाभ पु¥याउने तथा ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन मद्दत गर्ने बताएका थिए । स्थानीय स्तरमा उत्पादन हुने अन्न, तरकारी, मसला तथा अन्य खाद्य सामग्रीको प्रयोगबाट तयार गरिने परिकारले स्थानीय उत्पादनको बजारीकरणमा समेत सहयोग पुग्ने उनीहरूको भनाइ थियो ।
समितिले महोत्सवलाई केवल खानाको प्रदर्शनीमा सीमित नराखी स्थानीय संस्कृतिको प्रवद्र्धनसँग समेत जोड्ने तयारी गरेको जनाएको छ । महोत्सवमा विभिन्न समुदायका सांस्कृतिक झाँकी तथा सांस्कृतिक प्रस्तुतिहरू समेत समावेश गरिने सम्भावना रहेको बताइएको छ । यसबाट दाङको सांस्कृतिक विविधतालाई उजागर गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
स्थानीय परिकारलाई पर्यटनसँग जोड्ने प्रयासस्वरूप आयोजना गरिने यस्ता महोत्सवले स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सक्ने धारणा नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रिय सचिव सविन प्रियासनले व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले दाङमा आयोजना हुन लागेको खाना महोत्सवले पनि जिल्लाको पर्यटन प्रवद्र्धनमा सकारात्मक योगदान पु¥याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।
